Toch organische infill op KNVB campus
Het Programma van Eisen (PvE) voor de renovatie van het kunstgrasveld op de KNVB Campus sprak duidelijk van een polymere infill. Dat leidde her en der nogal tot gefronste wenkbrauwen gezien de rol van de KNVB qua sportvelden. Nu het veld is gebouwd, blijkt het te zijn ingevuld met infill van maïs. Maakt dat deze infill hét materiaal waarop we voortaan kunnen voortbouwen?
De afgelopen maanden zijn de velden op de nationale voetbalcampus grondig aangepakt. De aanbesteding werd gewonnen door Tarkett Sports dat, naast de toplaag van het kunstgrasveld, ook de drie grasvelden tot hybridevelden ombouwde. Het was echter het PvE voor de renovatie van het kunstgrasveld dat wijdverbreid de aandacht trok. Zo waren de technische specs tot in detail uitgewerkt, waren de verwachtingen, in combinatie met een beoogd gebruik, die door velen als niet-realistisch werden beschouwd en werd er, gezien het intensieve KNVB-programma, onomwonden gesproken van boeteclausules wanneer de opleverdeadline niet zou worden gehaald. “Ontmoedigend,” zo omschreef één sportveldenbouwer het document. Het beoogde, intensieve gebruik, leek een en ander niet echt te verklaren. “Het druist in tegen wat we de markt al jaren vertellen. De leverancier krijgt géén ruimte voor de inbreng van eigen innovatie of kennis en ervaring terwijl de eventuele boetes die in het vooruitzicht worden gesteld, weinig compassie tonen voor de installerende partij terwijl bekend is dat de sector onder hoogspanning staat. Het is een soort slikken of stikken aanbod.” Vooral de keuze voor polymere infills viel voor velen lastig te verklaren. Toch was daar een goede reden voor, zo meent KNVB-adviseur accommodatiezaken Patrick Balemans. “Het veld ligt verdiept in een bak in een bosrijke omgeving waardoor het een grotere kans heeft op bevriezing op winterse dagen,” zo verklaart hij. De KNVB wil het veld het hele jaar door kunnen benutten. Alleen voor hevige sneeuwval wordt een uitzondering gemaakt. “Omdat polymere infills géén vocht vasthouden gaat de voorkeur uit naar TPE solid infill. Men is van mening dat dat de beste garantie is om het veld vorstvrij te houden.” Omdat het veld al over vijf jaar, dus nog voor het ingaan van het EU-verbod op de verkoop van polymere infills ingaat, waarschijnlijk weer zal worden vervangen, meent de KNVB dat haar keuze gerechtvaardigd is met het oog op haar uitdagingen. “We stellen topsporteisen aan het veld maar voorzien, tegelijkertijd ook een intensief gebruik. We voorzien dat het veld nog voor in de ingang van het EU-verbod op de verkoop op polymere infills, vervangen gaat worden.” Non-fill of een mineraalgevuld kunstgrasveld maakten voor deze inschrijving géén kans. Het nieuwe veld moet namelijk voldoen aan de FIFA Quality Pro standaard. FIFA heeft nog altijd geen groen licht gegeven om non-fill en mineraalgevulde velden te toetsen aan die standaard. De wereldvoetbalbond onderzoekt wel om voor deze categorie velden nieuwe kwaliteitsnormen op te stellen. Tot die tijd is het niet mogelijk om óf een FIFA Quality óf FIFA Quality Pro certificering voor zo’n veld aan te vragen. De KNVB kon dus niet anders dan om voor een veld met infill te gaan.
Geen TPE maar maïs
Nu het veld is opgeleverd blijkt het te zijn ingevuld met een residu van de houtachtige kern van maïskolven die speciaal zijn gekweekt voor de zaadproductie. Ook is de vezellengte langer dan dat voor de gangbare FIFA Quality systemen: in plaats van 42 mm zijn de vezels ditmaal 45 mm lang. “We zijn nog eens met de KNVB om de tafel gegaan omtrent de uitvraag voor TPE. We snappen hun logica maar meenden ook dat met infill afkomstig van het residu van maïskolven, in combinatie met grover zand en een goede shockpad, hetzelfde of acceptabel resultaat kan worden behaald,” zo zegt Chris van Genugten van Tarkett Sports, de uiteindelijk winnaar van de uitvraag. “We hebben alle opties qua organische infills bekeken om toch vooral te trachten weg te blijven van de TPE die aanvankelijk werd gevraagd. Als Tarkett Sports zijn wij trots dat wij de velden op de KNVB Campus mogen bouwen. Maar dan willen toch ook velden bouwen die aansluiten op onze filosofie met betrekking tot milieuvriendelijkheid en duurzaamheid.”
Het is bekend dat van alle organische infills alleen olijfpitten niet bevriezen. “Dat zijn echter juist weer harde en scherpe korrels waardoor de speeleigenschappen die de spelers ervaren, minder is.” Kurk viel af vanwege de hoge slijtage die kurkkorrels ervaren en de verhoogde kans op migratie bij natte weersomstandigheden. “Maïs heeft juist een hoger soortelijk gewicht waardoor het nauwelijks migreert.” Van Genugten verwacht dat alleen het infill rondom de penaltystippen regelmatig moet worden aangevuld. Dat is eigenlijk de norm voor elk ingevuld kunstgrasveld. “Eén keer dressen per jaar zou moeten volstaan. Op het veld van VV Boskant dat we in 2022 samen met Finovi hebben gebouwd, brengen we tot op heden jaarlijks slechts een halve bigbag extra maïs-infill aan. Voornamelijk omdat de infill door bespeling van het veld wat compacteert.” Vooral het los- en op hoogte houden van de infilllaag is belangrijk om voortijdige slijtage van de kunstgrasmat tegen te gaan.
Samenwerking met mat
Het gedrag van de infill is altijd een samenspel met de mat en de vezelsoorten waarmee deze is gemaakt. Voor het veld op de campus heeft Tarkett gekozen voor een Vertex Core Prime-mat. Die bevat een combinatie van monofilament en gefibrilleerde vezels. De kern van de monofilament-vezels bestaat uit ‘post-industrial plastic waste’ met een International Sustainability and Carbon Certification (ISCC) certificaat.
Beide vezels worden in dezelfde steek getuft. “De mat heeft 13 steken (per 10 centimeter) waardoor ze veel filamenten per vierkante meter bevat. De duurzaamheid en het pool-herstellend vermogen is echt fantastisch,” aldus Van Genugten. De hoge vezeldichtheid en vorm van de vezels remt ook de mogelijke migratie van de infill. “We hebben voor deze hoge kwaliteit en hoge vezeldichtheid gekozen vanwege het voorspelde gebruik én de wens om de mat over vijf jaar op een voetbalveld elders een voortgezet leven te laten leiden.” Volgens het PvE verwacht de KNVB een gebruik van 1.500 uur per jaar, inclusief evenementen waaronder voetbalkampen maar ook commerciële evenementen zoals het KPN-festival. “Het is een slijtvaste mat. Bovendien is de vezellengte 45 mm. Zelfs na vijf jaar intensief gebruik op de KNVB Campus zou er straks nog voldoende kwaliteit over moeten zijn om spelers binnen de KNVB-normering nog jarenlang spelplezier te bieden elders.
De mat is gestabiliseerd met een grover en eentoppiger zand. “Zand houdt altijd wel wat vocht vast. De holle ruimtes tussen de korrels voor dit kunstgrasveld moeten eraan bijdragen dat eventueel vocht sneller naar de onderbouw wordt afgevoerd. Dit om te voorkomen dat vocht wat in de mat blijft staan, toch zal bevriezen,” zo stelt Van Genugten. De snellere afwatering en eentoppigere fractie zou tevens moeten voorkomen dat de zandlaag een ‘plaat’ vormt. “De infilllaag moet wel regelmatig met een aerator worden losgemaakt. Omdat er nauwelijks materiaal hoeft te worden bijgevuld is het onderhoud op jaarbasis een stuk goedkoper dan bijvoorbeeld een kurkveld.”
Isolerende werking
Ook qua keuze voor een shockpad is een weloverwogen keuze gemaakt. De kunstgrasmat is op een ProPlay-Sport 23/150 shockpad geplaatst. “De ProPlay-Sport 23/150 heeft een thermische weerstand (R-waarde) van 0,46 m²·K/W. Met andere woorden: als er een temperatuurverschil van 1°C is tussen de boven- en onderzijde van de shockpad, dan laat het materiaal per vierkante meter ongeveer 2,17 watt warmte door. Hoe lager deze waarde hoe hoger het isolatievermogen. Deze warmteoverdrachtswaarde zal eventuele opvriezing vanuit de onderbouw of visa versa, aanzienlijk vertragen,” stelt Ron Lokhorst van Schmitz Foam Products. Schmitz Foam beschouwt de ProPlay-`Sport 23/150 als een populair product. Maar de gekozen combinatie kunstgrasmat, infill en shockpad is speciaal samengesteld op basis van de uitvraag voor het veld op de KNVB Campus. “Het is daarom vooraf uitvoerig getest in ons eigen lab en op locatie voordat we het hebben voorgelegd aan een testinstituut en FIFA Quality Pro certificering werd verkregen.” De verplichtte eindkeuring moet dat gaan bevestigen.
Van Genugten noemt het doorlopen van die eindkeuring slechts een kwestie van tijd. “Het vervelende aan de huidige regels is dat een veld zo snel mogelijk na oplevering moet worden gekeurd maar dat voor bepaalde kwaliteitseisen dat keuringsmoment beter langer wordt uitgesteld.” Hij verwijst daarbij naar zaken als balrol, balstuit en torsie. “Om aan die eisen te voldoen, zal het infill zich eerst moeten zetten. Dat vergt logischerwijs wat tijd, bespeling en wat regen.” Een kunstgras competitieveld dient binnen twee maanden na oplevering met goed gevolg aan een eindkeuring onderworpen te zijn. Voor een trainingsveld zoals dat op de KNVB Campus staat dat niet hard vast.
Hét alternatief?
Of infill van maïskolfkernen dé vervanger voor polymere infill is, zal voor wat betreft het tegengaan van bevriezing van dit veld, de komende vijf jaar moeten gaan blijken. “Ik heb er alle vertrouwen in. Allereerst omdat we alle componenten voor het hele kunstgrassysteem zorgvuldig op deze verwachting en op elkaar hebben afgestemd. Daarnaast worden de winters steeds milder. Ik verwacht daarom niet dat we de komende jaren nog heel vaak te maken gaan krijgen met een situatie waarbij velden langdurig zullen bevriezen. Zelfs niet wanneer de omgevingsfactoren daar toch aan zouden kunnen bijdragen,” stelt Van Genugten. Er wordt veel gesproken over non-fill en mineraalgevulde velden”Ik vind dat elke club of gemeente de juiste afweging moet maken in wat de beste oplossing of infillsysteem is. In Nederland vindt nu een enorme verschuiving plaats naar mineraal-gevulde velden vanwege het tegengaan van verspreiding microplastics en de beperking van onderhoudskosten en -intensiteit. Ik denk dat onze PureGrain – maisvelden hier zeker een gelijkwaardige positie in verdienen als je kijkt naar total cost of ownership en naar de spelerstevredenheid.” De komende tijd zal op de KNVB campus gaan blijken hoe het veld wordt ervaren.