Onderhoudskosten besparen door slim te werken
FC Emmen zet vol in op gezondheid: qua grasmat én qua financiën
Voor clubs met een beperkt budget zoals FC Emmen is het belangrijk om de beperkte middelen slim in te zetten. Haar grasteam durft daarbij anders te denken waardoor ook een resultaat wordt bereikt zonder de hulp van kostbare investeringen zoals hybride-versterking, grasgroeilampen of veldverwarming.
Bij de complete renovatie van het stadionveld van FC Emmen stond één doel centraal: kwaliteit creëren die zichtbaar én duurzaam is. De KNVB was van mening dat de overgang van onze grasmat naar de kunstgras uitloopstrook 4 à 5 cm te laag lag. Daarnaast was de PH waarde extreem hoog waardoor er is besloten om het veld helemaal te scalperen en opnieuw in te zaaien. FC Emmen laat haar velden onderhouden door loonbedrijf Fuhler. Sinds vorig seizoen wordt deze daarbij bijgestaan door Ed Kleinlugtebeld van Ekatop Grond- en groentechniek. Samen streven zij naar een optimale grasmat.
Door de focus op de bodem en bodemleven lukte het het grasteam van FC Emmen afgelopen seizoen om een wortelpakket met wortellengtes tot 14 centimeter te bereiken. Daarnaast kende de mat weinig vilt. “Zelfs de leveranciers van meststoffen en graszaad waren onder de indruk van hoe mooi het veld erbij lag wanneer ze hier kwamen kijken,” zo verzucht hij. Kleinlugtebeld denkt niet in ‘dode spelsituaties’ maar juist in ‘bodemleven’. Bij hem draait het niet om wat er op het veld gebeurt maar juist daaronder. Hij rekent niet in één, twee of drie winst- of verliespunten. Hij rekent in centimeters.
Het draait om de bodem
Voor Kleinlugtebeld is het wortelgestel alles. “Ik prefereer een goed wortelgestel boven een mooi visueel beeld,” zo erkent hij volmondig. “Visueel is echt een momentopname terwijl een goed wortelgestel een veel betere basis biedt aan het gras om periodes van stress beter te overleven. Als het wortelgestel goed is dan komt het uiteindelijk altijd wel goed met de mat.” Als voorbeeld wijst hij naar de situatie in het Oude Meerdijkstadion toen hij aantrad. “Dat was ergens vlak na de start van de competitie. Optisch lag het veld er best mooi bij maar je kon de mat zo van de ondergrond optillen. Als dat niet meteen aangepakt zou worden, dan had de mat de winter niet kunnen overleven.” Dankzij de open hoeken van de tribunes krijgt het veld wel genoeg lucht en zuurstof. Dat was voor hem doorslaggevend om te besluiten om loonbedrijf Fuhler te versterken. “Die open hoeken zorgen ervoor dat de wind vrij spel heeft. Dat helpt dauw en regenwater sneller van het blad te laten verdampen waardoor de kans op schimmels afneemt. Dankzij de luchtstroming komt er genoeg zuurstof in het stadion zodat het gras de CO2 kan opnemen. Bovendien helpt die luchtstroom om op warme dagen de temperatuur beter te reguleren.”
Inspelen op pH-waarde
De renovatie van het stadionveld is vrijwel direct na de laatste wedstrijd gestart. “Half augustus moet er alweer een goede grasmat liggen,” zo is de motivering van Jort Tenniglo, de facilitair manager van de club. Dat geeft het grasteam een kleine twaalf weken. “We gaan eerst twee centimeter grond verwijderen waarna we twee tot zes centimeter nieuwe grond aanbrengen. Die spitten we door waarna we het af profileren en het vervolgens opnieuw inzaaien.” Daarna wordt er een organisch-minerale bodemverbeteraar op het veld aangebracht. “Wij verkiezen Karisol omdat het veel organische stof en calcium bevat waardoor de bodem kruimeliger en luchtiger wordt en die beter bewerkbaar en minder gevoelig voor dichtslibben wordt,” zo motiveert Kleinlugtebeld. Dankzij het calium in Karisol moet er in Emmen een resultaat worden bereikt zonder dat daarbij de pH-waarde van de bodem wordt verhoogd. “Deze bodem heeft al een hele hoge pH-waarde dus proberen we te voorkomen dat we dat cijfer onnodig verhogen als gevolg van onze middelen of activiteiten.”
“Visueel is echt een momentopname terwijl een goed wortelgestel een veel betere basis biedt aan het gras om periodes van stress beter te overleven. Als het wortelgestel goed is dan komt het uiteindelijk altijd wel goed met de mat.”
Voorversterkt graszaad
Het veld wordt ingezaaid met Recover 3 Advance van Advanta Seeds. De zaden voor dit 100% Engels raaigras mengsel zijn voorzien van een coating van zeewierextract met sporenelementen. “De mineralen, enzymen, hormonen en biostimulatoren helpen de plant om beter water en voeding op te nemen zodat het gras sneller op komt,” zo licht Job Steunenberg van Advanta Seeds toe. Recover 3 Advance wordt als SV 100 mengsel veel toegepast op stadionvelden. “Daar wordt toch na elke wedstrijd doorgezaaid. Vandaar dat we nu een diploïd Engels raaigras gebruiken. Vanaf het najaar gaat het veld doorgezaaid worden met een Recover 4 Advance mengsel dat voor de helft uit tetraploïd Engels raaigras bestaat.” Tetraploïde gras is robuuster en kan juist weer beter omgaan met de uitdagingen die kenmerkend voor de najaar- en winterperiode zijn.
Het inzaaien wordt gedaan met een Amazone inzaaimachine. “De precisie en betrouwbaarheid zorgen voor een uniforme opkomst van het gras,” zo luidt de motivering. De afwerking zal echter weer worden gedaan met een Brillion machine. “De bak van de Brillion hebben we echter verwijderd en vervangen door een fijner doorzaaisysteem met een dichte kamer van APV. Het gras komt daardoor nog mooier in het zaaibed te liggen. Ook dat zal straks helpen bij de grasgroei.”
Sturen op opname
Naast een wortelstimulans is Kleinlugtebeld van plan om gedurende het seizoen regelmatig sporenelementen te gebruiken. “Deze middelen stimuleren de vorming van nieuwe wortelpunten, wortelvertakkingen en de opnamecapaciteit van water en voeding door de wortels. Met andere worden: door sporenelementen in de bodem aan te brengen verhogen we het rendement van onze middelen zoals de wortelstimulans. Dat scheelt weer in de onderhoudskosten omdat we het gedoseerder kunnen aanbrengen.” Voor dat aanbrengen heeft Ekatop een eigen machine ontworpen. “Die injecteert vloeibare middelen waardoor we sneller effect bereiken. De vloeistoffen verdampen namelijk minder en komen direct op de juist plek bij de wortels.” Kleinlugtebeld is van plan om met een cocktail van vijf middelen te gaan werken. “Veel zal afhangen van hoe het weer is. Dat is voor ons leidend bij onze onderhoudswerkzaamheden. Niet de kalender.” In dat proces probeert hij zo min mogelijk kunstmatig te beregenen. “De koudere temperatuur van het bodemwater zorgt voor een schrikreactie in de grasplant. Dat wil ik graag voorkomen. We proberen juist zoveel mogelijk te profiteren van natuurlijke neerslag.” Om die reden worden in Emmen daarom verschillende weerskanalen en bodemsensoren nadrukkelijk gevolgd.
Die goede bodemhuishouding moet er ook toe leiden dat de grasplant vooral in het wortelgestel groei ondervindt en niet zozeer in de grasspriet. Als men daarin slaagt, dan zullen ook daar besparingen worden bereikt. “Dan kunnen we ons na afloop van de wedstrijd beperken tot herstelwerkzaamheden en hoeven we niet te maaien.
En bij maaibeurten hoeven we het gras dan niet af te zuigen. Ook dat zal de onderhoudskosten drukken.”
Anders denken
Voor het vaststellen van de bodemkwaliteit verkiest Kleinlugtebeld het maken van chroma’s boven het uitvoeren bodemanalyses. De werking van chroma’s wordt in dit artikel uitgelegd. “Chroma’s zijn overzichtelijker omdat je in één oogopslag kunt zien wat er anders is. Bij een bodemanalyse krijg je een rij cijfers en percentages en je moet heel goed weten welke afwijking bij welke stoffen problematisch is. Als je dat niet weet dan zeggen die cijfers je niet zoveel.” Ook heeft hij opgemerkt dat het boriumgehalte dat in veel bodemanalyses wordt vastgesteld vaak niet de realiteit is. “Aangezien ik borium heel belangrijk vind vanwege de toegevoegde waarde om de opname van voedingsstoffen in de wortels te vergroten, vind ik dat problematisch. Vandaar dat ik chroma’s verkies omdat me die een veel overzichtelijker en eerlijker beeld geven van de toestand in de bodem.”
Gedwongen slimmer denken
Het budget van FC Emmen van afgelopen seizoen wordt geschat op ongeveer de helft van dat van ADO Den Haag, de club die voor de vijfde keer op rij de VVCS-veldencompetitie won en promotie naar de Eredivisie afdwong door de KKD klansrijk te winnen. Daarmee ging voor de club uit de hofstad een belangrijke droom in vervulling. FC Emmen heeft de filosofie om het facilitair budget af te stemmen op deelname aan de KKD. Mocht de club er in slagen om te promoveren, dan worden de extra inkomsten die uit die promotie én het verblijf in de Eredivisie voortvloeien, beschouwt als ‘winst’.
“Wij baseren ons facilitair budget op deelname aan de KKD,” zegt Facilitair manager Jort Tenniglo. Mocht de club er toch in slagen om te promoveren, dan worden de extra inkomsten die uit die promotie en het verblijf in de Eredivisie voortvloeien, als winst gezien. Een dergelijke, bescheiden benadering is volgens de facilitair manager voor FC Emmen de beste manier om financieel gezond te blijven.
Dankzij haar overstap van kunstgras naar gras zette FC Emmen afgelopen seizoen een forse stap vooruit voor wat betreft de waardering voor het stadionveld vanuit de spelers. Van de slimme onderhoudsaanpak die voor komend seizoen voorzien is moeten zowel de gezondheid van de grasmat zelf als de financiën van de club nog verder verbeteren.