Gras in de schijnwerpers

grasgroeilampen tegenwoordig essentieel

Grasgroeilampen behoren tegenwoordig tot de drie, misschien vier technologieën waarvan stadionveldbeheerders erkennen dat ze essentieel zijn voor een gezond stadionveld. Verschillende leveranciers volgen verschillende filosofieën. Wat zijn de essentiële elementen om rekening mee te houden?

Het begon allemaal in 2004 met een fervent voetbalfan die toevallig ook rozenkweker was en die de erbarmelijke staat van het veld in de Amsterdam Arena niet langer kon aanzien. Omdat hij wist dat het mogelijk is om rozen, planten en groenten te kweken in kassen waar licht net zo beperkt is als in de Arena, ging hij aan de slag met een oplossing die ook voor stadionvelden zou moeten kunnen werken. Het antwoord vond al snel gehoor bij stadionontwerpers, beheerders en exploitanten over de hele wereld omdat de oplossing hen deed beseffen dat de verlangens van het stadionveld hen niet langer zou hoeven te beperken in hun streven om bezoekers een optimale ervaring te bieden. De techniek zou hen wel helpen bij het realiseren van het podium.

De HPS-lampen waarmee het allemaal begon, worden nog steeds gebruikt en genieten bij sommigen nog altijd de voorkeur. De introductie van LED-lichttechnologie, eerst als oplossing om het veld te verlichten, gevolgd door het besef dat licht voortaan door hetzelfde armatuur in verschillende sterktes, kleuren en frequenties kan worden gegeven, opende de deuren naar heel veel andere toepassingen. Van lichtshows naar licht dat het herstel van de grasmat of de groei van de grasplant kan bevorderen. Die toename aan variabelen maakt het product en de markt echter ook onoverzichtelijk.

Essentieel onderdeel

Samen met water en zuurstof is licht cruciaal voor de groei en gezondheid van gras. Het is in feite de motor die het gras in leven en groen houdt. Hoewel het eerste essentieel is, is het laatste steeds relevanter geworden omdat een weelderig en groen speelveld niet alleen de conditie van het gras weerspiegelt, maar ook steeds meer gewaardeerd wordt door omroepen en tv-kijkers. Licht stimuleert fotosynthese, het proces waarbij lichtenergie wordt omgezet in chemische energie door koolstofdioxide uit de lucht en water uit de bodem om te zetten in glucose, wat de groei stimuleert. Hoe meer fotosynthese, hoe meer energie er beschikbaar is voor de productie van nieuwe grassprieten, het herstel van beschadigd weefsel en de versterking van de wortels.

Hoewel de meeste stadions zo zijn gepositioneerd dat het stadionveld maximaal profiteert van natuurlijk licht, zorgt het ontwerp van moderne sportstadions ook voor beperkingen voor het licht om het veld te bereiken. Hoge tribunes en verrijkende overkappingen vormen een onoverwinbare barrière tussen de zon en het gras. Zo’n overkapping van licht doorlatend materiaal te maken, biedt slechts een beperkte oplossing: gras zoekt niet alleen het licht uit de lichtstraal maar ook het UV-component en de frequentie ervan. Gras is daarbij heel gevoelig voor kunstmatige invloeden op licht. Te weinig licht kan resulteren in een situatie van géén herstel. Te veel licht kan leiden tot energieverlies of stress in de grasplant.

Lichtintensiteit en kleur

HPS-lampen kunnen slechts één (aan) of géén (uit) intensiteit leveren. En als ze leveren, dan is dat licht uit het gele tot oranje spectrum. In een tijd waarin er geen alternatieven waren, was de heersende mening dat dit voldoende was. Tegenwoordig weten we dat fotosynthese het best gedijt bij licht uit de rode en blauwe frequentie. Rood licht draagt bij aan de biomassa en groei van de grasplant. Blauw licht leidt tot een compact blad en een regulatie van de fotosynthese. Het lukraak aanbieden van dergelijk licht werkt echter averechts: het natuurlijk patroon van de lichtgift zit ingesloten diep ingesloten in het ‘geheugen’ van de grasplant. Licht of lichtkleuren geven op momenten waarop dat niet natuurlijk is voor de plant, zal leiden tot meer stress in de grasplant.

“De introductie van LED-lichttechnologie gevolgd door het besef dat licht voortaan door hetzelfde armatuur in verschillende sterktes, kleuren en frequenties kan worden gegeven, opende de deuren naar heel veel andere toepassingen.”

Net als elk ander natuurproduct of -element verschilt de behoefte van de grasplant van moment tot moment en van grassoort tot grassoort. Waar HPS-lampen een oplossing bood die op elk moment en voor elk soort gras altijd eensluidend door het gehele systeem was, werkt LED-licht dynamisch. De lichtkleur, intensiteit en frequentie kan op elk moment en onmiddellijk worden aangepast. Voorwaarde voor een goed resultaat is daarbij wel dat men het gras en haar behoeften beter begrijpt dan wat in het verleden het geval was.