EC trekt voorstel Green Claims Directive voorlopig in

De Europese Commissie (EC) laat weten dat het het voorstel voor een richtlijn voor wat betreft groene claims, voorlopig intrekt. Deze aankondiging volgt op de oproep vanuit de Europese Volkspartij (EVP).

De EVP is de grootste fractie in het Europees Parlement.

Schaduwrapporteurs van de EVP steunde over het algemeen regels om greenwashing aan te pakken, maar stelden ook dat de vereisten onder het voorstel “het risico inhouden dat de communicatie over duurzaamheid onnodig wordt belemmerd door procedures die te ingewikkeld, administratief belastend en duur zijn”.

Hun belangrijkste punt van zorg was de eis dat bedrijven informatie moeten laten verifiëren door een onafhankelijke derde partij voordat ze een claim met betrekking tot het milieu mogen maken, een principe dat “ex-ante” verificatie wordt genoemd.

Deze verreikende eis zou moeilijk te verenigen zijn met de doelstellingen van meer concurrentie en minder administratieve lasten.

Product ecologische voetafdruk

Een intrekking van het voorstel druist in tegen de wens van de kunstgrassector. Die heeft, via de EMEA Synthetic Turf Council (ESTC), de brancheorganisatie die de kunstgrassector in Europa, het Midden-Oosten en Afrika vertegenwoordigt, de afgelopen jaren juist het voortouw genomen bij de ontwikkeling van een tool die kopers kan helpen bij het vaststellen van de ecologische voetafdruk van kunstgras. De tool onderbouwt claims van producenten of verkopers met betrekking tot het milieu, op basis van feiten. De input voor die tool zijn vooraf door een onafhankelijke partij geverifieerd.

Een brede omarming van die tool voorkomt dat fabrikanten van kunstgrascomponenten hun product in elke Europese markt steeds opnieuw en volgens nationale regels die telkens op detail van elkaar afwijken, opnieuw moeten laten verifieren. Daarmee kunnen zij aanzienlijk tijd en middelen besparen omdat ze hun systeem dan maar één keer hoeven te onderwerpen aan een validatie.

Toch leeft ook in de kunstgrassector onvrede over het idee dat er op dit moment slechts één partij geaccrediteerd is om de door de producenten ingediende gegevens te valideren.

Zo hebben de Nederlandse autoriteiten voor de sportinfrastructuur ervoor gekozen om tijdelijk te werken op basis van de Nationale Milieu Database. Pas zodra de PEF-tool op Europees niveau wettelijk is verankerd, zal Nederland de overstap naar deze internationale tool maken.

Nog niet afgeschreven

Volgens advocaten van Latham & Watkins hebben de voorzitters van de verantwoordelijke commissies in het Parlement opgemerkt dat ze bereid zijn om de onderhandelingen zo snel mogelijk voort te zetten door de interinstitutionele gesprekken te hervatten. Op dit moment heeft de Commissie nog geen formeel standpunt en rechtvaardiging vrijgegeven met betrekking tot het intrekken van het voorstel voor de Green Claims Directive.

Jurisprudentie van het Europees Hof van Justitie suggereert dat de Commissie niet zomaar een wetgevingsprocedure zonder rechtvaardiging kan intrekken als de Raad en/of het Parlement een standpunt in eerste lezing hebben aangenomen, tenzij beide instellingen de intrekking steunen.

“Ondanks de krantenkoppen dat de EU haar anti-greenwashing ‘opgeeft’ of ‘om zeep helpt’ door het voorstel voor de richtlijn n te trekken, is de situatie genuanceerder,”, stellen de advocaten. “Terwijl het voorstel voor de richtlijn inzake groene claims nog moet worden aangenomen, zijn onderzoeken naar en rechtszaken tegen bedrijven over greenwashing gebaseerd op het algemene kader voor consumentenbescherming onder de richtlijn inzake oneerlijke handelspraktijken.

Zij wijzen erop dat de richtlijn voor de groene transitie in februari 2024 door de EU is aangenomen en vanaf 27 september 2026 van toepassing zal worden. “De richtlijn versterkt het kader voor de bescherming van de consument tegen ‘greenwashing’ binnen de regels voor de consumentenbescherming en voert specifieke verbodsbepalingen in voor beweringen over het milieu, waaronder beweringen over klimaatneutraliteit, ‘netto nul’ of ‘milieuvriendelijke’ beweringen, tenzij deze met bewijsmateriaal worden gestaafd. Het bevat verder specifieke regels met betrekking tot duurzaamheidslabels, de erkenning ervan door certificeringssystemen en het toezicht door derden op toekomstige beweringen over milieuprestaties.”

De advocaten van Latham & Watkins wijzen erop dat de Groene Overgangsrichtlijn geen gevolgen zal ondervinden van de intrekking van het voorstel voor de Groene Claims Directive. “In hun brief hebben de schaduwrapporteurs van de EVP hun steun uitgesproken voor de eerstgenoemde richtlijn en merken ze op dat de implementatie ervan, en in het bijzonder de effectieve handhaving ervan, door de lidstaten, een cruciale rol zal spelen bij het aanpakken van greenwashing.”