Consortium GOO4IT presenteert Urban Green Flow systeem
Het consortium GOO4IT, aangevoerd door Van Kessel Sport en Cultuurtechniek, verenigt gevestigde namen met vernieuwende startups. Zij bekeken de schaalbaarheid, haalbaarheid en betaalbaarheid van een groot aantal innovaties, vaak meerdere per laag, en gaan nu aan de slag met ‘de ideale combinatie’.
Het consortium bundelt de kennis en kracht van Van Kessel Sport en Cultuurtechniek met die van AH Vrij Groen, Grond en Infra, PLANN ingenieurs, Domo Sports Nederland (DSN) en The Green Village uit Delft. “Het is een mooie combinatie van gevestigde namen met vernieuwing. Wij gaan frisse ideeën brengen met betrekking tot de klimaatadaptatie,” zegt Sanne Loeve van Van Kessel Sport en Cultuurtechniek. Vrijwel alle deelnemers aan dit consortium werken al langer in het sportveldendomein. “We hebben eerst de innovaties die toepasbaar zijn in kunstgrasvelden geïnventariseerd. Voor elke ‘laag’ in de opbouw van een kunstgrasveld hadden we meerdere innovatieve opties. Deze zijn we gaan combineren tot innovatieve systemen om maximaal bij te dragen aan de duurzaamheidsdoelen; klimaatadaptatie, energie en circulair. Elk van de systemen hebben we langs de pijlers ‘haalbaarheid’, ‘schaalbaarheid’ en ‘betaalbaarheid’ gelegd om de meest kansrijke combinatie van innovaties te selecteren.” De drie consortia, waaronder GOO4IT, krijgen van de gemeentes Haarlem en Amsterdam de ruimte om hun innovatie te realiseren als prototype en zo de duurzaamheidsvoordelen in de praktijk te meten. De hoop bij alle consortia en gemeente Amsterdam en Haarlem is dat gemeten waarden als vliegwiel voor de innovatie gaan werken en anderen gemeenten overtuigen ook te investeren in toekomstbestendige kunstgrasvelden.
Urban Green Flow
Voor de Scale Up Toekomstbestendige kunstgrasvelden gaat het consortium hun Urban Green Flow uitwerken. “In de Urban Green Flow ligt het kunstgrassysteem in een bak dat bovenop een bak ligt waarin water wordt gebufferd. Een slimme pomp pompt in tijden van hittestress water in de bovenste bak. Een bouwstof met capillaire werking zuigt het vocht op naar de shock pad met daar bovenop de speciaal ontwikkelde kunstgrasmat. Daar verdampt het vocht waardoor het kunstgrasveld en de omgeving afkoelt.” Volgens Loeve kan het principe voor elke soort kunstgrasveld worden toegepast. “Wij gaan dit eerst testen op een veld van 15 bij 15 meter bij de rugbyclub RFC Haarlem in Haarlem.” Het consortium overweegt ook om het systeem te verrijken met geothermie of aquathermie. “Maar dat zijn ideeën voor een later moment. Eerst willen we onze proefopstelling om water te bufferen en te laten verdampen, op orde hebben. Daarna gaan we kijken wat we allemaal nog meer met dat water kunnen.”
“We hebben meerdere innovaties langs de pijlers ‘haalbaarheid’, ‘schaalbaarheid’ en ‘betaalbaarheid’ gelegd om de meest kansrijke combinatie van innovaties te selecteren”
Het consortium kiest er bewust voor om zich nu primair op klimaatadaptatie te richten en energieopwekking als bijvangst te zien. “Het elektriciteitsnet is, zeker in steden als Haarlem en Amsterdam, vaak al overvol. Het afzetten van opgewekte energie zien we daarom als grote uitdaging. Dat vereist ook een rol voor een hele andere groep partijen.” Elders in deze editie leest u hoe sportveldenbouwers die zich al met energie uit kunstgras bezighouden, dat ervaren.
Kunstgras van de toekomst
Sander Akkerman van PLANN ingenieurs is ontzettend enthousiast over de plannen. “We zijn nu bezig met het kunstgras van de toekomst. Dat is iets waar ik graag bij vooraan sta.” Om die reden is hij vanaf het allereerste moment dat de plannen over de Scale Up bekend werden gemaakt, aangehaakt. “De hele inschrijving en alle procedures waren zware processen die zeer intens was. Maar ik vind nu al dat het het waard was.” Met hun werkgebied tot dusver veelal in het noorden en oosten van het land, is de regio Amsterdam en Haarlem een nieuwe stap. “Dat is geen probleem. We hebben met Van Kessel Sport en Cultuurtechniek afgesproken dat we ook vanaf hun locatie kunnen werken.” Daarmee lijkt een extra doel dat de Scale Up voor ogen had, het stimuleren van de onderlinge samenwerking in de sportveldensector, ook van start te gaan.
Akkerman heeft vaak met innovaties te maken. “Het mooie aan de Urban Green Flow is dat je met heel weinig energie toch veel kunt bereiken.” Een verkoelend effect realiseren in een stad waar hitte in toenemende mate blijft hangen, zal ongetwijfeld dankbaar worden omarmd.
Bekend van het natuurgras
Arjan Knottnerus van AH Vrij Groen, Grond en Infra legt uit dat het idee te vergelijken is met oplossingen die we steeds vaker voor natuurgrasvelden zien worden gebruikt. “Het gras wordt daarbij van onderaf bevochtigd.” Op die manier wordt het rendement van vocht door het gras maximaal benut. AH Vrij kijkt er volgens hem vooral naar uit om mee te denken over de bouwwijze, toe te passen materialen, circulariteit, duurzaamheid en wetgeving waarmee ze te maken gaan krijgen. “Wij zetten tegenwoordig sterk in op emissie loos bouwen.” Zo beschikt AH Vrij over een eigen 800 kWh batterij voor werken op locatie. “Ook het onderhoud van sportvelden doen we tegenwoordig steeds vaker emissie loos.”
Duurzaam kunstgras
Voor de toplaag leunt het consortium straks op kunstgras van Domo Sports Grass. “Welke matten we straks gaan gebruiken hangt helemaal af van de uitvraag. Wel heb ik er alle vertrouwen in dat wij verschillende oplossingen kunnen bieden die van toegevoegde waarde voor het waterbergende en -transpirerende karakter van de Urban Green Flow,” zegt Bas Reinds van Domo Sports Nederland (DSN). Met, naar verwachting, veel projecten voor voetbal heeft hij goede hoop dat het consortium veel gebruik gaat maken van hun Domo Champion Ascari 5G. “Dat is ons semi-zand product, een kunstgrasmat voor voetbal zonder rubber infill.”
De mat bevat extra veel vezels in vergelijking met de huidige kunstgrasmatten om, ondanks de afwezigheid van de infill, de spelers toch de benodigde stabiliteit te bieden.
“We tuften zowel een dichte, multi-directionele getextureerde monofilamentvezel als gekrulde Helifix-vezel op een speciale manier in de mat. De getextureerde monofilamentvezels bieden ondersteuning terwijl de Helifix-vezel bij zal dragen aan het balgedrag.” De vezels worden in een backing getuft en verankerd zonder gebruik van latex of polyurethaan. “Na verwijdering van de mat, kan het geheel dus zo terug in de keten voor kunstgrasproductie worden gebracht.”
Fieldlab voor duurzame innovatie
Ook The Green Village van de Technische Universiteit Delft is onderdeel van het consortium. Met hun kennis en ervaring in het onderzoeken, experimenteren, valideren en demonstreren van duurzame innovaties door kennis- en onderwijsinstellingen, ondernemingen, overheden én burgers, zal dit regelluwe “openlucht-laboratorium” aanvullende mogelijkheden bieden om hun Urban Green Flow verder uit te werken, te verfijnen en, mogelijk, met extra’s op te tuigen.
